Hastinapur ( हस्तिनपुरम् ) – name of a city founded by king Hastin, said to be situated some fifty miles north-east of the modern Delhi.
 
Hastinapur has other names as — गजसाह्वय (गजनाम्ना नरपतिना सह आह्वयो नाम यस्य ), नागसाह्वय, नागपुरं 
 
हस्तिन् , गज and नाग they all means elephant in Sanskrit
 
 
 
In Mahabharata – आदिपर्व – chapter 95 verse 34, it is mentioned that :
 
सुहोत्र: खल्विक्ष्वाकुकन्यामुपयेमे सुवर्णा नाम​ !
तस्यामस्य जज्ञे हस्ती:। य इदं हास्तिनपुरं स्थापयामास !
एतदस्य हास्तिनपुरत्वम् !
 
Suhotra (सुहोत्र:) married a girl from ikshvaku lineage named as Suvarna (सुवर्णा ). From Suvarna, a son named as Hasti (हस्ती:) was born, who later established this city called Hastinapur.  Because it was eastablished by Hasti, so it was called as Hastinapur.
 
 
 
 
Occurrences of these words in Mahabharata
 
ततोद्यूतजिताः पार्थाः कोपिताश्च दुरात्मभिः !
घार्त्तराष्ट्रैः सहामात्यैर्निर्ययुर्गजसाह्वयात् !! 3.1.9
 
ततो हलहलाशब्दः प्रादुरासीद्विशांपते।
हाहाकाराश्च बहवो नगरे नागसाह्वये ।। 3.254.29
 
एवं स पृथिवीं सर्वां वशे कृत्वा महारथः।
विजित्य पुरुषव्याघ्रो नागसाह्वयमागमत् || 3.254.22
 
 
 

युधिष्ठिर उवाच।

त्वया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः।
किमुक्तः पुण्डरीकाक्ष तन्नः शंसितुमर्हसि ।। 5.147.5

वासुदेव उवाच।

मया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः।
तथ्यं पथ्यं हितं चोक्तो न च गृह्णाति दुर्मतिः । 5.147.6

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here