Usage of “मा” indeclinable(अव्यय ) with लुङ् लकार

Sutra - माङि लुङ्  meaning - माङ्-अव्ययस्य उपस्थितौ धातोः लुङ्लकारः भवति (In presence of the अव्यय माङ्, लुङ्लकारः is used.)       लुङ् लकार - which is used...

How to this word called उदाजहार was formed ?

उदाहृ - To relate, narrate, declare, announce, To say, speak, utter;  उद + हृ (लिट्लकारः , परस्मैपदम् )    Occurrences of the word -  Purusha Suktam - धा॒ता पु॒रस्ता॒त्...

सत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात् न ब्रूयात् सत्यमप्रियं।

सत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात् न ब्रूयात् सत्यमप्रियं। प्रियं च नानृतं ब्रूयात् एष धर्मः सनातनः॥ Speak truth, speak nice things sweetly. Don't speak bitter truth. Don't speak...

How these words गरिष्ठ: , श्रेष्ठ: , ज्येष्ठ: , कनिष्ठ: were derived ?

अजादी गुणवचनादेव - 5.3.58   "अतिशय" (when comparing qualities) अस्मिन् सन्दर्भे विहितौ "इष्ठन्" तथा "ईयसुन्" एतौ अजादिप्रत्ययौ केवलम् गुणवाचिभ्यः शब्देभ्यः एव विधीयन्ते । एतयोः द्वौ प्रत्ययौ (...

How this word ‘अतिथि’ is derived?

एकरात्रं तु निवसन्नतिथिर्ब्राह्मणः स्मृतः । अनित्यं हि स्थितो यस्मात् तस्मादतिथिरुच्यते ॥   A Brāhmaṇa staying for a single night and whose date of coming is not fixed,...

How this word पुरूषः originated ?

As mentioned in Brihadaranyaka upanishad ( बृहदारण्यकोपनिषद् 2.5.18) स वा अयं पुरूषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयो नैनेन किञ्चनानावृतं नैनेन किञ्चनासंवृतम् ।। Explanation -  पुरिशेत इति पुरिशयः सन् पुरूष इत्युच्यते Because...

What is the meaning of word called “गोविन्द”

Word गो: has many meanings like वाणी / वेदः, धरा, धेनुः, इन्द्रियं ( speech, earth, cow, senses )   गोविन्दम् = गां विन्दति इति गोविन्द:, ...

Wrong pronunciation of “हृषिकेश” formed ऋषिकेश

This word "ऋषिकेश"  was formed due to wrong pronunciation of original word "हृषिकेश"   हृषिकेश (Hrishikesh) means the Lord of senses, Vishnu   हृषीकाणाम् (इन्द्रियाणाम्) ईश: हृषीकेशः ( षष्ठी...

How does the ‘गोविन्द’ word originated ?

How does the 'गोविन्द' word originated ? गोभिर्वाणीभिर्विन्दते , वेत्ति वेदान्तवाक्ययैरिति वा गोविन्दः ! The one who is known by "गो" (वाणी, speech) or by the...

How does this word तुरीयः originated ?

Some philosophers interpret Vedanta and suggested that Atman ( soul ) move within four state. ( walking, dream, deep sleep , turiya)   So the fourth...