Sanskrit

How this word ‘अतिथि’ is derived?

एकरात्रं तु निवसन्नतिथिर्ब्राह्मणः स्मृतः । अनित्यं हि स्थितो यस्मात् तस्मादतिथिरुच्यते ॥   A Brāhmaṇa staying for a single night and whose date of coming is not fixed,...

Usage of “मा” indeclinable(अव्यय ) with लुङ् लकार

Sutra - माङि लुङ्  meaning - माङ्-अव्ययस्य उपस्थितौ धातोः लुङ्लकारः भवति (In presence of the अव्यय माङ्, लुङ्लकारः is used.)       लुङ् लकार - which is used...

How these words हस्तिनापुर, गजसाह्वय, नागसाह्वय, नागपुरं  was formed ?

Hastinapur ( हस्तिनपुरम् ) - name of a city founded by king Hastin, said to be situated some fifty miles north-east of the modern...

How to this word called उदाजहार was formed ?

उदाहृ - To relate, narrate, declare, announce, To say, speak, utter;  उद + हृ (लिट्लकारः , परस्मैपदम् )    Occurrences of the word -  Purusha Suktam - धा॒ता पु॒रस्ता॒त्...

How these words गरिष्ठ: , श्रेष्ठ: , ज्येष्ठ: , कनिष्ठ: were...

अजादी गुणवचनादेव - 5.3.58   "अतिशय" (when comparing qualities) अस्मिन् सन्दर्भे विहितौ "इष्ठन्" तथा "ईयसुन्" एतौ अजादिप्रत्ययौ केवलम् गुणवाचिभ्यः शब्देभ्यः एव विधीयन्ते । एतयोः द्वौ प्रत्ययौ (...

How these word जनता , सहायता were derived ?

सूत्र - तस्य समूह:   षष्ठीसमर्थात् शब्दात् समूहस्य निर्देशं अण् प्रत्ययः भवति । 1. काकानाम् समूहः (काक + अण्) = काकम् 2. बकानाम् समूहः (बक + अण्) =...

What does this word called “महानुभाव” means ?

महानुभाव means "Those who make great impact" ( महान् अनुभावः येषां ते )   अनुभावः means impact   महानुभावः - अनु + भू+ णिच् करणे अच् प्रत्यय  

How does this word तुरीयः originated ?

Some philosophers interpret Vedanta and suggested that Atman ( soul ) move within four state. ( walking, dream, deep sleep , turiya)   So the fourth...

How this word पुरूषः originated ?

As mentioned in Brihadaranyaka upanishad ( बृहदारण्यकोपनिषद् 2.5.18) स वा अयं पुरूषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयो नैनेन किञ्चनानावृतं नैनेन किञ्चनासंवृतम् ।। Explanation -  पुरिशेत इति पुरिशयः सन् पुरूष इत्युच्यते Because...

How this word called पाखण्ड originated ?

When king Prithu performed 100 Asavmedhyagya , than due to jealously Indra stole his horse used in the yagya. As mentioned in Srimad Bhagavat Puran...